โครงการ พัฒนาทักษะชีวิตด้วยเศรษฐกิจพอเพียง

              โรงเรียนดอนน้ำใสวิทยาเป็นโรงเรียนขยายโอกาส ในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน มีนักเรียนจำนวน 208 คน สภาพโดยทั่วไปของชุมชนที่โรงเรียนตั้งอยู่เป็นชนบท ผู้ปกครองนักเรียนส่วนใหญ่เป็นผู้มีรายได้น้อย และเป็น เกษตรกร ทำไร่ทำนาในที่ดินของตนเอง ทำนาทำไร่ปีละ 1 ครั้ง ผู้คนในชุมชนส่วนใหญ่ไม่มีความรู้ด้านการปลูกพืชหมุนเวียน เมื่อว่างจากการทำไร่ทำนา ผู้คนส่วนมากจะไปหางานทำในเมือง  ทิ้งลูกหลานไว้ให้คนแก่เลี้ยงดู ทำให้ไม่มีคนคอยอบรมสั่งสอน ส่งผลให้เด็กขาดความอบอุ่น ขาดโอกาสที่จะเรียนรู้ทักษะการดำรงชีวิตจากพ่อแม่  เด็กส่วนใหญ่จะได้รับการเลี้ยงดูโดยไม่ต้องทำอะไรเลย ทำให้เด็กทำงานไม่เป็น ขาดความอดทน ต้องพึ่งพาคนอื่น ขาดทักษะชีวิต ซึ่งในอนาคตเด็กเหล่านี้อาจจะมีชีวิตอยู่ด้วยความยากลำบากและเป็นปัญหาสังคมได้  โรงเรียนดอนน้ำใสวิทยาตระหนักถึงปัญหาดังกล่าวข้างต้นจัดได้จัดทำ โครงการพัฒนาทักษะชีวิตด้วยเศรษฐกิจพอเพียงขึ้น โดยขอทุนสนับสนุนจาก สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน (สสค.) โดยโรงเรียนได้ดำเนินการสร้างแหล่งเรียนรู้ จำนวน 8 แห่ง ได้แก่ แปลงนาสำหรับปลูกข้าวหอมมะลิ  สร้างเล้าไก่เลี้ยงพันธุ์ไข่ ขุดบ่อเลี้ยงปลาใช้เลี้ยงปลาดุก  จัดทำแปลงผักโดยปลูกกางมุ้งและปลูกผักกลางแจ้ง  สร้างสวนผลไม้ปลูกผลไม้ประมาณ 1,000 ต้นเศษ  ปรับปรุงโรงทำขนมใช้สำหรับเรียนรู้การทำขนมสำหรับนักเรียน สร้างโรงเรือนเพาะเห็ดนางฟ้า  สร้างโรงปุ๋ยชีวภาพ   และสร้างนวัตกรรม จำนวน 8 เรื่อง โดยนวัตกรรมแต่ละเรื่องใช้ประกอบกับแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ โดยจัดให้นักเรียน ตั้งแต่ ชั้น  ป. 6 – ม.3 ได้เรียนรู้ทักษะชีวิตจากการปฏิบัติจริง และชั้นอนุบาลถึง ป.5  ใช้เป็นแหล่งเรียนรู้  เพื่อให้นักเรียนเกิดทักษะชีวิตด้านการประกอบอาชีพ ให้นักเรียนได้ฝึกอาชีพเสมือนจริงโดยมีครูเป็นผู้ให้คำปรึกษา

                    อนึ่ง การดำเนินโครงการพัฒนาทักษะชีวิตด้วยเศรษฐกิจพอเพียง จะสำเร็จไม่ได้เลย หากไม่ได้การสนับสนุนด้านงบประมาณจาก สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน (สสค.)ซึ่งนอกจาก สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน (สสค.) จะมอบทุนของโครงการส่งเสริมนวัตกรรมสร้างสรรค์การเรียนรู้ ระดับมัธยมศึกษา แก่โรงเรียนดอนน้ำใสวิทยา แล้วยังให้คำแนะนำว่า “เพื่อช่วยเสริมสร้างทักษะชีวิตให้กับนักเรียน ให้รู้จักการดำรงชีวิตบนวิถีที่ยึดหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ควรให้นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 เข้าร่วมโครงการด้วย นอกเหนือจากชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 ซึ่งนักเรียน จะได้เรียนรู้ด้วยกัน และเป็นการสืบทอดกิจกรรมของรุ่นพี่ต่อไปไม่สิ้นสุด” สำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน (สสค.) ได้ส่งผู้ทรงคุณวุฒิมาค่อยนิเทศให้คำปรึกษาแนะนำ ให้กำลังใจช่วยเหลือแก่ปัญหาอย่างต่อเนื่องและเป็นกันเอง  อีกทั้งจัดอบรมให้ความรู้แก่ผู้รับผิดชอบโครงการ จนทำให้โครงการดำเนินงานได้อย่างสะดวกคล่องตัวประสบผลสำเร็จตามเป้าประสงค์ที่วางไว้อย่างดียิ่ง

                           จากผลของการดำเนินโครงการและกิจกรรมต่าง ๆ  ทำให้โรงเรียนสามารถจัดทำนวัตกรรมด้านกระบวนการจัดการเรียนรู้ ที่ใช้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ได้จำนวน 8 เรื่อง ได้แก่ การทำนา  การเลี้ยงไก่ การเลี้ยงปลา การปลูกผัก  การทำสวนผลไม้ การทำขนม  การเพาะเห็ด และการทำปุ๋ยชีวภาพ  พร้อมทั้งสร้างและพัฒนาแหล่งเรียนรู้ เพื่อใช้ในการฝึกทักษะชีวิตและการทำงานให้นักเรียน 8 แห่ง ได้แก่ แปลงนา  สร้างเล้าไก่ ขุดบ่อเลี้ยงปลา  จัดทำแปลงผัก  สวนผลไม้  โรงทำขนม โรงเรือนเพาะเห็ด และโรงปุ๋ยชีวภาพ  จากการดำเนินโครงการและกิจกรรมดังกล่าว นอกจากจะส่งผลให้เกิดกับนักเรียนแล้ว ยังส่งผลกับเจตคติของชุมชนกับโรงเรียนให้ดีมากยิ่งขึ้น โดยองค์การปกครองส่วนท้องถิ่นได้ทราบว่าโรงเรียนดำเนินโครงการ พัฒนาทักษะชีวิตด้วยเศรษฐกิจพอเพียง จึงช่วยสร้างแหล่งเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงของชุมชน ให้กับโรงเรียน 1 แห่ง ชุมชนได้มอบเครื่องทำปุ๋ยให้ไว้ใช้ในโครงการจำนวน 3 เครื่อง ต้นผลไม้จำนวน 500 ต้น และต้นสักทอง 100 ต้น ให้ปลูกเพิ่มเติมในสวนผลไม้ของโครงการ  ทำให้นักเรียนมีแหล่งเรียนรู้ทักษะชีวิตเพิ่มมากขึ้น

            การดำเนินโครงการนี้ทำให้เกิดทักษะชีวิตและองค์ความรู้กับนักเรียนหลายอย่าง ได้แก่ นักเรียนมีทักษะในการทำนา มีความรู้เกี่ยวกับ  พันธ์ข้าว การปลูก การดูแลรักษา และการใส่ปุ๋ยในนาข้าว ศัตรูข้าวและการป้องกันกำจัด วัชพืชในนาข้าว เมล็ดพันธุ์ข้าวและการผลิตเมล็ดพันธ์ข้าว วิทยาการก่อนและหลังการเก็บเกี่ยว เครื่องจักรกลการเกษตร นักเรียนมีทักษะในการทำปุ๋ยชีวภาพ นักเรียนมีความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับปุ๋ย ปุ๋ยชีวภาพ ปุ๋ยอินทรีย์น้ำ อีเอ็มและการผลิตหัวเชื้อจุลินทรีย์จากธรรมชาติ ฮอร์โมนพืช  โรงงานผลิตปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพชุมชน การประยุกต์ใช้ปุ๋ยอินทรีย์ชีวภาพในไร่นา  นักเรียนมีทักษะในการเพาะเห็ดนางฟ้า มีความรู้เกี่ยวกับเห็ดชนิดต่าง  ๆ เห็ดนางฟ้า โรงเรือนสำหรับเพาะเห็ดนางฟ้า เครื่องมือ อุปกรณ์ วัสดุเพาะเห็ดนางฟ้า การผสมวัสดุเพาะและการบรรจุถุง การนึ่งก้อนเชื้อและการเขี่ยเชื้อเห็ด การบ่มก้อนเชื้อและการดูแลรักษาเห็ดนางฟ้า การเก็บและการจำหน่ายเห็ดนางฟ้า การคำนวณต้นทุนการผลิต และการแปรรูปเห็ดนางฟ้า นักเรียนมีทักษะในการเลี้ยงไก่พันธุ์ไข่ มีความรู้เกี่ยวกับไก่พันธุ์ไข่ อุปกรณ์และโรงเรือนในการเลี้ยงไก่พันธุ์ไข่ วิธีเลี้ยงไก่พันธุ์ไข่ อาหารไก่พันธุ์ไข่ การแปรรูปไข่ไก่ โรคไก่พันธุ์ไข่และการป้องกัน นักเรียนมีทักษะในการเลี้ยงปลาดุก มีความรู้เกี่ยวกับปลาดุกอุย การเลี้ยงปลาดุกอุย โรคของปลาดุกและการป้องกัน และการแปรรูปปลาดุกนักเรียนมีทักษะในการปลูกผัก มีความรู้เกี่ยวกับการปลูกผักบุ้งจีน การปลูกมะเขือเทศ การปลูกมะเขือเปราะ การปลูกผักกาดขาว การปลูกพริก การปลูกผักชี และการปลูกหอมต้น  นักเรียนมีทักษะในการปลูกผลไม้ มีความรู้เกี่ยวกับวิธีปลูกต้นไม้ การปลูกขนุน การปลูกฝรั่ง การปลูกแตงโม การปลูกมะม่วง การปลูกน้อยหน่า การปลูกมะละกอ นักเรียนมีทักษะในการทำขนม มีความรู้เกี่ยวกับการทำ ขนมฟัก  ขนมกล้วย ขนมสอดไส้ ขนมสายบัว  ขนมเทียนไส้เค็ม ขนมตาล ข้าวต้มมัด  นักเรียนเกิดคุณธรรมและคุณลักษณะที่พึงประสงค์กับนักเรียน มีทักษะการทำงานรวมกัน การทำงานเป็นกลุ่มและยอมรับความคิดเห็นของผู้อื่น มีนิสัยรักการทำงาน มีความอดทน ขยันหมั่นเพียร มีเจตคติที่ดีต่ออาชีพสุจริต มีทักษะชีวิต และการเอาตัวรอดในสังคมตามแนวทางที่ถูกต้อง มีความพอเพียงไม่เบียดเบียนผู้อื่น มีความรักและความสามัคคีในหมู่คณะ มีความซื่อสัตย์สุจริต ไม่เอารัดเอาเปรียบ รักความยุติธรรม ให้เกียรติซึ่งกันและกัน

            ความสำเร็จของโครงการเกิดขึ้นได้เพราะได้รับทุนและคำแนะนำจากสำนักงานส่งเสริมสังคมแห่งการเรียนรู้และคุณภาพเยาวชน (สสค.) รวมทั้งความร่วมมือจากหลาย ๆ ฝ่าย ได้แก่ผู้บริหารโรงเรียนค่อยให้คำปรึกษา คณะครูนักเรียนตั้งใจปฏิบัติกิจกรรม นักการภารโรงช่วยจัดทำแหล่งเรียนรู้  ผู้ปกครองและองค์การบริหารส่วนท้องถิ่น ช่วยเหลือด้านวัสดุอุปกรณ์และวิทยากรภายนอก

            ความประทับใจที่เกิดขึ้นขณะดำเนินโครงการคือ การได้เห็นพฤติกรรมของนักเรียนค่อยๆ เปลี่ยนไป เช่น นักเรียนชายยอมทำงานกลางแดดให้เพื่อนนักเรียนเรียนหญิงทำงานในร่ม พี่ช่วยน้องทำงาน  ทุกคนช่วยกันทำงานไม่เกี่ยงงอน  นักเรียนตั้งแต่ชั้นอนุบาลถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ขอเข้าร่วมโครงการด้วย  นักเรียนตื่นเต้นที่เห็นผลผลิตที่เกิดจากการปฏิบัติของตนเอง ผู้ปกครองประทับใจที่สามารถสร้างอาชีพในวัยเรียนให้กับนักเรียนและยินดีสนับสนุนต่อไปพร้อมทั้งให้ความเห็นว่าควรทำให้โครงการนี้ยั่งยืนอยู่คู่โรงเรียนตลอดไป เพราะโครงการนี้สามารถฝึกอาชีพให้กับนักเรียนได้ถึง 8 อาชีพ

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s